Giấc ngủ đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển toàn diện về thể chất và trí tuệ của trẻ nhỏ trong những năm tháng đầu đời. Tuy nhiên, tình trạng bé quấy khóc, trằn trọc hay giật mình giữa đêm luôn là nỗi lo lắng thường trực của các bậc phụ huynh. Thấu hiểu điều đó, bài viết dưới đây từ Shop Mẹ Cá Mập sẽ chia sẻ 8 mẹo dân gian giúp trẻ ngủ sâu giấc cực kỳ hiệu quả và an toàn để mẹ có thể áp dụng ngay tại nhà.
Vì sao trẻ nhỏ thường hay giật mình giữa đêm?
Trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh, rất dễ bị giật mình giữa đêm do nhiều yếu tố liên quan đến sinh lý và môi trường sống. Tình trạng này không chỉ làm gián đoạn giấc ngủ mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển của bé nếu kéo dài. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến ba mẹ cần nắm rõ để có hướng xử lý:
- Hệ thần kinh chưa hoàn thiện: Ở những tháng đầu đời, não bộ và hệ thần kinh của trẻ vẫn đang trong quá trình phát triển, khiến bé dễ bị kích thích bởi các yếu tố bên ngoài và gây ra các cử động bất thường trong giấc ngủ.
- Phản xạ Moro: Đây là một phản xạ bẩm sinh ở trẻ sơ sinh, thường biến mất sau 3-6 tháng, khiến trẻ đột ngột dang tay chân và giật mình khi có tiếng động hoặc thay đổi vị trí.
- Cảm xúc và môi trường: Trẻ rất nhạy cảm với tiếng ồn, ánh sáng mạnh hoặc sự thay đổi nhiệt độ phòng, dẫn đến cảm giác không an toàn và dễ tỉnh giấc.
- Thói quen sinh hoạt: Nếu trẻ ngủ quá nhiều vào ban ngày hoặc tham gia các hoạt động nô đùa quá mức trước khi ngủ, hệ thần kinh sẽ bị kích thích, gây khó khăn cho việc vào giấc đêm.
- Vấn đề sức khỏe: Các bệnh lý về hô hấp như viêm phổi, viêm phế quản hoặc tình trạng thiếu hụt vi chất cũng là nguyên nhân khiến trẻ ngủ không ngon giấc.

8 mẹo dân gian giúp trẻ ngủ sâu giấc
Từ xa xưa, ông bà ta đã đúc kết được nhiều kinh nghiệm quý báu giúp vỗ về giấc ngủ cho trẻ nhỏ một cách tự nhiên. Dưới đây là tổng hợp 8 mẹo dân gian giúp trẻ ngủ sâu giấc được nhiều mẹ bỉm sữa tin dùng và truyền tai nhau.
Treo tỏi hoặc đặt cành dâu tằm ở giường
Mẹ nên tìm mua những cành dâu tằm càng tươi càng tốt nhằm mang lại hiệu quả trấn an tốt nhất theo quan niệm dân gian. Cành dâu có thể được bẻ thành những nhánh nhỏ rồi lót dưới gối hoặc treo ngay phía đầu giường nơi bé nằm ngủ để hỗ trợ xua đuổi tà khí và làm sạch không khí.
Đối với tỏi, mẹ hãy kết một chùm tỏi nhỏ gồm vài tép tỏi tươi rồi treo ở khu vực đầu giường hoặc đặt trong một chiếc túi vải mỏng đặt gần chỗ bé nằm. Mẹ lưu ý nên thay tỏi và dâu tằm thường xuyên khi chúng bị khô héo để đảm bảo không khí phòng luôn trong lành cho bé yêu.

Xông tinh dầu bưởi
Mẹ có thể sử dụng máy xông tinh dầu hoặc đèn đốt chuyên dụng đặt trong phòng ngủ của bé để khuếch tán hương thơm tự nhiên. Hãy nhỏ từ 2-3 giọt tinh dầu bưởi nguyên chất hoặc tinh dầu tràm, oải hương vào nước để mùi hương dịu nhẹ lan tỏa, giúp xoa dịu thần kinh và tạo cảm giác thư giãn cho trẻ.
Mẹ cần lưu ý chỉ xông với liều lượng nhỏ và thực hiện khoảng 30 phút trước khi bé ngủ để căn phòng không bị quá nồng mùi hương. Việc này không chỉ giúp bé ngủ sâu hơn mà còn hỗ trợ sát khuẩn không khí, loại bỏ vi khuẩn có hại trong phòng ngủ của bé.
Làm gối đinh lăng cho bé
Gối đinh lăng được mệnh danh là “bí quyết” giúp trẻ ngủ ngon nhờ mùi hương dược liệu đặc trưng và tác dụng an thần. Lá đinh lăng có mùi thơm nhẹ dễ chịu, có tác dụng giúp lưu thông khí huyết và giảm căng thẳng cho trẻ.
Để thực hiện mẹo dân gian giúp trẻ ngủ sâu giấc này, mẹ có thể tự làm tại nhà bằng cách hái lá đinh lăng già, rửa sạch, phơi khô trong bóng râm rồi sao vàng hạ thổ. Sau đó, trộn lá đinh lăng với bông gòn theo tỷ lệ 1:1 để làm ruột gối. Chiếc gối này không chỉ giúp bé ngủ sâu mà còn giúp giảm tình trạng mồ hôi trộm ở đầu.

Lau người cho bé bằng nước ấm
Trước giờ đi ngủ, mẹ hãy chuẩn bị một chậu nước ấm sạch (nhiệt độ khoảng 37 độ C) và dùng khăn mềm thấm nước để lau nhẹ nhàng khắp cơ thể cho bé. Mẹ nên tập trung lau kỹ ở các vùng da có nếp gấp như nách, bẹn, lòng bàn tay và bàn chân để giúp làm dịu cơ thể và tạo sự thoải mái.
Việc lau người bằng nước ấm giúp bé giãn nở lỗ chân lông, loại bỏ cảm giác bết dính mồ hôi, đặc biệt hiệu quả trong những ngày hè oi bức. Sau khi lau xong, hãy mặc cho bé những bộ đồ chất liệu cotton mỏng nhẹ, thấm hút tốt để con cảm thấy thư thái và dễ dàng chìm vào giấc ngủ sâu
Xông phòng với bồ kết
Mẹo xông phòng với bồ kết giúp trẻ trấn tĩnh hơn, giảm thiểu tình trạng giật mình hoặc quấy khóc vô cớ vào ban đêm. Mẹ có thể đốt 1-2 quả bồ kết khô trên một đĩa sứ nhỏ để khói thơm lan tỏa khắp không gian, giúp thanh lọc không khí và sát khuẩn hiệu quả. Trong quá trình đốt bồ kết, mẹ tuyệt đối phải đưa bé ra khỏi phòng để tránh khói bụi gây kích ứng đường hô hấp của trẻ. Sau khi khói đã lan tỏa đủ, mẹ hãy mở cửa sổ để không khí được lưu thông, giúp phòng thoáng đãng trước khi đưa bé trở lại để đi ngủ.
Tắm lá ngải cứu cho bé
Trong dân gian, lá ngải cứu thường được dùng nấu nước tắm cho trẻ vì có tính ấm, giúp tăng cường lưu thông máu và làm ấm cơ thể. Việc tắm nước lá ngải cứu trước khi ngủ có thể giúp bé thư giãn cơ bắp, từ đó dễ dàng đi vào giấc ngủ và ngủ sâu hơn, tránh bị cảm lạnh về đêm.
Mẹ hãy lấy một nắm lá ngải cứu tươi, rửa sạch rồi đun sôi với nước để tinh chất hòa tan, sau đó pha thêm nước lạnh cho đến khi đạt độ ấm vừa phải. Việc tắm nước lá ngải cứu trước khi ngủ giúp cơ thể bé được làm ấm, tăng cường lưu thông máu và thư giãn cơ bắp hiệu quả. Tuy nhiên, vì đây là thông tin ngoài nguồn, mẹ nên kiểm tra phản ứng da của bé hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng. Một giải pháp thay thế an toàn có trong nguồn là mẹ có thể ngâm chân bằng gừng ấm cho bé trong 15 phút trước khi ngủ để đạt hiệu quả tương tự.

Hơ lá trầu không
Mẹ hãy chọn những lá trầu không tươi, rửa sạch, để khô rồi hơ nhẹ trên lửa (hoặc nến) cho đến khi lá ấm nóng vừa đủ. Sau đó, mẹ áp nhẹ lá trầu lên vùng bụng hoặc thóp của bé để giúp giữ ấm và giảm tình trạng đầy hơi, khó tiêu những tác nhân thường khiến trẻ trằn trọc. Lưu ý mẹ phải kiểm tra độ nóng trên tay mình trước khi chạm vào da bé để tránh gây bỏng. Để an toàn hơn theo tài liệu chính thức, mẹ có thể đặt vỏ cam, quýt khô ở đầu giường để tinh dầu tự nhiên giúp bé thư thái và ngủ ngon hơn.
Hát ru trẻ ngủ
Mẹ hãy trực tiếp hát ru bằng giọng nói thân thuộc của mình với những giai điệu nhẹ nhàng, mượt mà và nhịp điệu đều đặn để vỗ về bé. Những lời ru ấm áp không chỉ mang lại cảm giác an toàn, được yêu thương mà còn là “liều thuốc” an thần tự nhiên giúp xoa dịu hệ thần kinh non nớt của trẻ.
Nếu không tự tin về giọng hát, mẹ có thể mở các bản nhạc không lời, nhạc cổ điển hoặc tiếng ồn trắng với âm lượng nhỏ để tạo không gian yên tĩnh. Âm thanh êm dịu này sẽ giúp bé nhanh chóng chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi và chìm vào giấc ngủ sâu một cách tự nhiên nhất.

Một số lưu ý quan trọng tránh gây ảnh hưởng đến giấc ngủ của trẻ
Bên cạnh việc áp dụng các mẹo dân gian giúp trẻ ngủ sâu giấc, cha mẹ cần điều chỉnh thói quen sinh hoạt và môi trường để bảo vệ giấc ngủ của con tốt nhất:
- Tránh nô đùa trước giờ đi ngủ: Việc đùa giỡn quá mức khiến cơ thể tiết ra hormone Cortisol gây hưng phấn, làm trẻ khó vào giấc và dễ bị giật mình khi ngủ. Hãy thay thế bằng các hoạt động nhẹ nhàng như đọc truyện hoặc mát-xa.
- Giới hạn giấc ngủ vào ban ngày: Mẹ cần cân bằng giấc ngủ ngày, tránh để bé ngủ quá lâu thường không nên quá 2-2.5 tiếng mỗi giấc để đảm bảo bé có đủ áp lực ngủ vào ban đêm.
- Hạn chế ăn no trước giờ ngủ: Bú quá no khiến trẻ bị đầy bụng, khó tiêu và đi tiểu nhiều lần trong đêm, gây gián đoạn giấc ngủ sâu.
- Không dỗ khi bé khóc lúc giữa đêm: Khi bé tỉnh giấc, hãy đợi khoảng 2 phút để bé có cơ hội tự trấn tĩnh và ngủ lại. Tránh bật đèn sáng hoặc bế bé lên ngay lập tức để hình thành thói quen ngủ độc lập.
- Ngủ riêng giường với bố mẹ: Khuyến khích trẻ ngủ trong nôi riêng giúp trẻ tự học cách xoa dịu bản thân, từ đó nâng cao chất lượng giấc ngủ và sự tự lập.
- Lấy các vật mềm ra khỏi nôi: Để đảm bảo an toàn và tránh nguy cơ đột tử (SIDS), hãy loại bỏ gối mềm, gấu bông hoặc chăn dày quá mức khỏi không gian ngủ của trẻ.
- Điều chỉnh nhiệt độ phòng hợp lý: Môi trường ngủ cần được giữ ở nhiệt độ mát mẻ, yên tĩnh và đặc biệt là phải tắt đèn hoặc chỉ để ánh sáng mờ để kích thích sản sinh melatonin giúp bé ngủ ngon.
Có thể bạn quan tâm:
Câu hỏi thường gặp
Mẹo dân gian giúp trẻ ngủ sâu giấc có thực sự hiệu quả không?
Có nên dùng gối đinh lăng cho trẻ sơ sinh ngay từ đầu không?
Làm sao để biết trẻ bị giật mình do sinh lý hay bệnh lý?
Nếu trẻ giật mình nhưng vẫn ăn uống tốt và tăng cân đều thì thường là do hệ thần kinh chưa phát triển (sinh lý). Ngược lại, nếu trẻ giật mình kèm theo quấy khóc dữ dội, vã mồ hôi trộm thường xuyên hoặc chậm lớn, cha mẹ nên đưa bé đi khám để kiểm tra tình trạng thiếu vi chất hoặc các vấn đề sức khỏe khác.
Việc chăm sóc giấc ngủ cho con là một hành trình cần sự kiên nhẫn và thấu hiểu. Hy vọng với những mẹo dân gian giúp trẻ ngủ sâu giấc mà Shop Mẹ Cá Mập đã tổng hợp, các mẹ sẽ có thêm những kinh nghiệm hữu ích để giúp bé yêu luôn có những giấc ngủ ngon và phát triển khỏe mạnh mỗi ngày.
